السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

493

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

عمل دو گونه است : عمل جوارحى كه با اعضاى بدن انجام مىشود ، مانند نماز و روزه و عمل جوانحى كه منشأ آن روح و قلب آدمى است ، مانند نيّت ، عقيده و حب و بغض . 3 از آن در همهء ابواب فقه سخن گفته‌اند . حكم تكليفى : عمل موضوع احكام تكليفى پنج گانه است . عملى كه شارع مقدس آن را به گونهء حتم و الزام از مكلّف خواسته است ، عمل واجب و عملى كه شارع آن را محبوب و مطلوب معرفى كرده ، اما به گونهء حتم و الزام نخواسته است ، عمل مستحب ، و عملى كه شارع ترك آن را به گونهء حتم و الزام خواسته است ، حرام ، و عملى كه ترك آن را بدون الزام خواسته است ، عمل مكروه ، و عملى كه شارع ، مكلّف را ميان انجام دادن و ترك مخيّر كرده ، عمل مباح است ( - - ) تكليف ) . ثواب و عقاب : خداوند بر اعمالى كه مكلّف انجام مىدهد ، پاداش و جزا مىدهد ؛ بر طاعتها ، پاداش نيك و ثواب تفضل مىكند ( - - ) ثواب ) و بر معاصى و گناهان كيفر و عذاب مىدهد ، مگر آنكه گناهكار از گناه خويش توبه كند و يا عفو و بخشش الهى شامل او شود ( - - ) عقوبت ) . حكم وضعى : عمل به لحاظ حكم وضعى به صحّت ( - - ) صحّت ) و فساد ( - - ) فساد ) متصف مىشود ( - - ) حكم وضعى ) . عمل و عقود : برخى عقود بر پايه عمل بنا شده‌اند ، مانند اجاره بر اعمال ( - - ) اجاره ) ، مضاربه ( - - ) مضاربه ) ، مساقات ( - - ) مساقات ) و مزارعه ( - - ) مزارعه ) . در اين نوع عقود ، عمل از اركان آن به شمار مىرود . ( - - ) عمل صالح ) عمل استفتاح - - ) عمل امّ داوود عمل امّ داوود عمل امّ داوود [ عمل استفتاح ] : اعمالى ويژه در نيمهء ماه رجب . امّ داوود ، مادر داوود بن حسن مثنّى ، فرزند امام حسن مجتبى عليه السّلام است .

--> ( 1 ) . المفردات ( راغب ) ، واژهء « عمل » * ( 2 ) . اقرب الموارد ، واژهء « عمل » * ( 3 ) . مدارك العروة 4 / 386 .